skrzypce
skrzypce, wł. violino, instrument strunowy smyczkowy z grupy —» chordofonów. Po-dłużne pudło rezonansowe, złożone z 2 lekko wypukłych płyt drewnianych połączonych boczkami, z wcięciami w tzw. talii. Wewnątrz znajdują się słupki, z których jeden, tzw. dusza, służy do przenoszenia drgań górnej płyty na dolną. W górnej płycie - 2 otwory rezonansowe w kształcie /, między nimi podstawek podtrzymuje sunny, zaczepione na dole pudła, przechodzące nad podstrunnicą, zw. gryfem, przytwierdzoną do szyjki oraz pudła, i zaczepione z drugiej strony na kołkach w główce. Struny strojone są w kwintach g d o1 e2.
Dzięki skracaniu strun palcami lewej ręki w wielu pozycjach uzyskuje się skalę od g do c5, a jeszcze wyższe dźwięki - dzięki -> flażoletom. Struna nie skracana nazywa się pusta. Gra się smyczkiem (—> arco) lub zarywając struny palcami (—> pizzicato). rzadkim sposobem jest uderzanie strun drzewcem smyczka (col legno). Można też stosować -» tłumik. S. wykształcone z liry da braccio lub violi sopranowej zawdzię-czają swój kształt wł. szkołom lutniczym (-» lutnictwo) w XVI i XVII w. (m.in. ro-dziny Amatich, Guamerich, Guadagninich, Stradivarich, w Polsce rodziny Grobliczów, Dankwartów). S. są jednym z najpopularniejszych instrumentów solowych, w wielokrotnej obsadzie wchodzą do orkiestry symfonicznej, smyczkowej, odgrywają główną rolę w zespołach kameralnych (trio, kwartet, kwintet smyczkowy itd.). Zob.: klucze muzyczne; wiolinistyka.